อยากให้ระบบส่งแจ้งเตือนเข้ามือถือทันทีที่มีคนกรอกฟอร์ม หรือมีคำสั่งซื้อใหม่? Telegram Bot คือคำตอบที่ฟรี ง่าย และตั้งค่าได้ใน 5 นาที บทความนี้จะพาคุณสร้างบอท เอา Token และหา Chat ID ทีละขั้น สำหรับผู้ที่ไม่เคยทำมาก่อน ═══════════════════════════════════════ 📌 1. Telegram Bot คืออะไร (ทำไมนิยมใช้แจ้งเตือน) ═══════════════════════════════════════ Telegram Bot คือ "ผู้ช่วยอัตโนมัติ" ในแอป Telegram ที่เราสั่งให้ส่งข้อความได้ ทำไมนิยมใช้ทำระบบแจ้งเตือน: • ฟรี 100% ไม่มีค่าใช้จ่าย ไม่จำกัดจำนวนข้อความ • ตั้งค่าง่ายมาก ใช้เวลาไม่กี่นาที • เชื่อมกับระบบอะไรก็ได้ (GAS, PHP, Python, n8n ฯลฯ) • แจ้งเตือนเข้ามือถือทันที (Push notification) • ส่งเข้ากลุ่มได้ (แจ้งทั้งทีมพร้อมกัน) สิ่งที่เราต้องได้มา 2 อย่าง เพื่อส่งข้อความ: 1. Bot Token → รหัสประจำบอท (เหมือนกุญแจ) 2. Chat ID → ระบุว่าจะส่งข้อความไปหาใคร/กลุ่มไหน ═══════════════════════════════════════ 🤖 2. สร้างบอทด้วย BotFather (ได้ Token) ═══════════════════════════════════════ BotFather คือบอททางการของ Telegram ที่ใช้สร้างบอทอื่น ๆ ขั้นตอน (ทำในแอป Telegram): 1. เปิดแอป Telegram ค้นหา "BotFather" (มีเครื่องหมายติ๊กถูกสีฟ้า) 2. กดเริ่มแชท แล้วพิมพ์คำสั่ง /newbot 3. ตั้งชื่อบอท (Name) เช่น "ระบบแจ้งเตือนร้านฉัน" 4. ตั้ง username ของบอท (ต้องลงท้ายด้วย bot) เช่น myshop_notify_bot 5. เสร็จแล้ว BotFather จะส่ง "Token" มาให้ หน้าตาแบบนี้: 123456789:AAHdqTcvbKim_xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx *** เก็บ Token นี้เป็นความลับ! ใครมี Token ก็ส่งข้อความในนามบอทเราได้ *** ═══════════════════════════════════════ 🔑 3. หา Chat ID (ระบุผู้รับ) ═══════════════════════════════════════ Chat ID บอกว่าจะส่งข้อความไปที่ไหน วิธีหาสำหรับส่งหา "ตัวเราเอง": ขั้นตอน: 1. ค้นหาบอทที่เราเพิ่งสร้าง (ตาม username) ในแอป Telegram 2. กดเริ่มแชท แล้วพิมพ์อะไรก็ได้ เช่น "hello" (สำคัญ! ต้องทักบอทก่อน) 3. เปิดเบราว์เซอร์ วางลิงก์นี้ (แทน <TOKEN> ด้วย Token ของคุณ):
bash 
https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/getUpdates
4. จะเห็นข้อมูล JSON มองหาส่วน "chat":{"id": ...} ตัวเลขนั้นคือ Chat ID ของคุณ เช่น
json 
{
  "message": {
    "chat": {
      "id": 987654321,
      "first_name": "สมชาย",
      "type": "private"
    },
    "text": "hello"
  }
}
Chat ID = 987654321 (เก็บไว้ใช้ส่งข้อความ) *** ถ้า getUpdates ว่างเปล่า ให้กลับไปทักบอทในแอปก่อน แล้วรีเฟรชลิงก์ *** ═══════════════════════════════════════ 💬 4. ส่งข้อความทดสอบ (ผ่านเบราว์เซอร์) ═══════════════════════════════════════ ทดสอบส่งข้อความได้ทันทีโดยวางลิงก์นี้ในเบราว์เซอร์
bash 
https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/sendMessage?chat_id=<CHAT_ID>&text=สวัสดีจากบอท
ถ้าตั้งค่าถูก ข้อความ "สวัสดีจากบอท" จะเด้งเข้ามาในแชท Telegram ทันที! ═══════════════════════════════════════ 🖥️ 5. ส่งข้อความด้วยโค้ด ═══════════════════════════════════════ ส่งด้วย curl (Terminal):
bash 
curl -X POST "https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/sendMessage" \
  -d chat_id=<CHAT_ID> \
  -d text="มีคำสั่งซื้อใหม่เข้ามา"
ส่งด้วย Google Apps Script (JavaScript):
javascript 
function sendTelegram(text) {
  var token = "วาง_BOT_TOKEN";
  var chatId = "วาง_CHAT_ID";
  var url = "https://api.telegram.org/bot" + token + "/sendMessage";

  UrlFetchApp.fetch(url, {
    "method": "post",
    "payload": {
      "chat_id": chatId,
      "text": text
    }
  });
}
ส่งด้วย PHP:
php 
<?php
function sendTelegram($text) {
    $token = "วาง_BOT_TOKEN";
    $chatId = "วาง_CHAT_ID";
    $url = "https://api.telegram.org/bot$token/sendMessage";

    $data = ["chat_id" => $chatId, "text" => $text];

    $ch = curl_init($url);
    curl_setopt($ch, CURLOPT_POST, true);
    curl_setopt($ch, CURLOPT_POSTFIELDS, $data);
    curl_setopt($ch, CURLOPT_RETURNTRANSFER, true);
    curl_exec($ch);
    curl_close($ch);
}

sendTelegram("ทดสอบส่งจาก PHP");
?>
═══════════════════════════════════════ 👥 6. ส่งเข้ากลุ่ม (แจ้งทั้งทีม) ═══════════════════════════════════════ อยากให้บอทส่งเข้ากลุ่ม: 1. สร้างกลุ่มใน Telegram แล้วเพิ่มบอทเข้ากลุ่ม (Add member) 2. พิมพ์ข้อความอะไรก็ได้ในกลุ่ม 3. เปิดลิงก์ getUpdates อีกครั้ง หา chat id ของกลุ่ม *** Chat ID ของกลุ่มจะเป็นเลข "ติดลบ" เช่น -1001234567890 *** ใช้ chat id ติดลบนี้แทนในการส่ง ก็จะเข้ากลุ่มแทน ═══════════════════════════════════════ 🎨 7. จัดรูปแบบข้อความ (ตัวหนา/ขึ้นบรรทัด) ═══════════════════════════════════════ ใช้ parse_mode เพื่อจัดรูปแบบด้วย HTML
bash 
https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/sendMessage?chat_id=<CHAT_ID>&parse_mode=HTML&text=<b>แจ้งเตือน</b>%0Aมีออเดอร์ใหม่
• parse_mode=HTML → เปิดใช้แท็ก HTML • <b>...</b> → ตัวหนา • %0A → ขึ้นบรรทัดใหม่ (ในลิงก์ URL) • แท็กที่ใช้ได้: <b>หนา</b> <i>เอียง</i> <code>โค้ด</code> ═══════════════════════════════════════ ⚠️ 8. ข้อควรระวังด้านความปลอดภัย ═══════════════════════════════════════ • เก็บ Bot Token เป็นความลับ อย่า commit ขึ้น GitHub หรือเปิดเผยสาธารณะ • ถ้า Token หลุด ให้ขอ Token ใหม่ที่ BotFather ด้วยคำสั่ง /revoke • เก็บ Token/Chat ID ไว้ในตัวแปรหรือไฟล์ config แยก ไม่ฝังในโค้ดที่แชร์ ═══════════════════════════════════════ ✅ 9. สรุปขั้นตอนทั้งหมด ═══════════════════════════════════════ 1. สร้างบอทที่ BotFather ด้วย /newbot → ได้ Bot Token 2. ทักบอทในแอป แล้วเปิด getUpdates → ได้ Chat ID 3. ส่งข้อความผ่าน sendMessage (เบราว์เซอร์/curl/โค้ด) 4. ส่งเข้ากลุ่มได้ (chat id ติดลบ) 5. จัดรูปแบบด้วย parse_mode=HTML สรุปสั้น: ได้ Token + Chat ID = ส่งแจ้งเตือนเข้ามือถือได้แล้ว! จำไว้: Telegram Bot คือวิธีทำระบบแจ้งเตือนที่ง่ายและฟรีที่สุด ลองเชื่อมกับฟอร์มหรือระบบของคุณดู แล้วคุณจะติดใจ 📲